Is het toch ongezond om in de buurt van een kerncentrale te wonen? Hogere kankersterfte in de VS

Amerikanen die in de buurt van een kerncentrale wonen sterven vaker aan kanker dan wie er verder vandaan woont. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Harvard.

Het gaat om de eerste landelijke analyse van deze eeuw waarin de afstand tot alle operationele kerncentrales in de Verenigde Staten is gekoppeld aan kankersterfte in álle Amerikaanse counties. De onderzoekers benadrukken dat hun bevindingen geen direct oorzakelijk verband aantonen, maar wel aanleiding geven tot verder onderzoek naar de mogelijke gezondheidseffecten van kernenergie.

Internationaal zijn al vaker studies gedaan naar een mogelijke relatie tussen kerncentrales en kanker, maar de uitkomsten lopen uiteen. In de VS bleven onderzoeken tot nu toe beperkt tot afzonderlijke centrales en hun directe omgeving.

Het team van Harvard koos voor een bredere aanpak. Tussen 2000 en 2018 werd gekeken naar zogenoemde continue nabijheid: niet alleen de afstand tot één centrale, maar de gezamenlijke invloed van meerdere kerncentrales in de omgeving. Locatie- en operationele gegevens van kerncentrales in de VS en enkele nabijgelegen Canadese installaties werden verzameld via de Amerikaanse energieautoriteiten. Sterftecijfers per county kwamen van de nationale gezondheidsdienst.

Vervolgens corrigeerden de wetenschappers voor tal van verstorende factoren, waaronder opleidingsniveau, gemiddeld inkomen, etnische samenstelling, temperatuur, luchtvochtigheid, rookgedrag, BMI en afstand tot het dichtstbijzijnde ziekenhuis.

Zelfs na die correcties bleef er een statistisch verband bestaan: hoe dichter een county bij een kerncentrale lag, hoe hoger de kankersterfte. Volgens de berekeningen zouden in de onderzochte periode ongeveer 115.000 sterfgevallen, gemiddeld zo’n 6400 per jaar, samenhangen met nabijheid van een kerncentrale. Het verband was het sterkst onder ouderen.

Hoofdonderzoeker Petros Koutrakis stelt dat wonen in de buurt van een kerncentrale “mogelijk een meetbaar risico” met zich meebrengt, dat afneemt naarmate de afstand groter wordt. Tegelijkertijd waarschuwt hij dat de studie geen direct bewijs levert voor een oorzaak-gevolgrelatie.

De onderzoekers wijzen zelf ook op beperkingen. Zo zijn geen directe metingen van stralingsblootstelling meegenomen. Bovendien werd aangenomen dat alle kerncentrales een vergelijkbare impact hebben, terwijl verschillen in technologie en veiligheid mogelijk relevant zijn.

De uitkomsten sluiten aan bij een eerdere studie in de staat Massachusetts, waar eveneens een hogere kankerincidentie werd gevonden dichter bij kerncentrales.

De timing is opvallend: kernenergie wordt wereldwijd steeds vaker gepresenteerd als klimaatvriendelijk alternatief voor fossiele brandstoffen. Volgens de onderzoekers onderstreept hun analyse dat gezondheidsaspecten daarbij niet uit het oog mogen worden verloren.

Bron: Phys.org